I/ Tìm hiểu chung : (SGK)
1. Tác giả
2. Tác phẩm.
II- Đọc - Hiểu :
1. Cảnh lầu xanh.
- Bướm lả ong lơi, lá gió cành chim, cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm,
- Tống Ngọc, Tràng Khanh
Nghệ thuật ước lệ quen thuộc trong thơ văn trung đại. Dùng những hình ảnh ẩn dụ- tượng trương đẹp và cổ đã sáo mòn để thi vị hoá hiện thực. Nhờ thế, vẫn có thể vừa tả cảnh sống thực của Kiều- làm kĩ nữ ở lầu xanh vừa giữ được chân dung cao đẹp của Kiều.
Ở đoạn này chủ yếu là lời kể- tả tương đối khách quan của tác giả. Đó là hoàn cảnh sống của kiều.
2. Nỗi lòng của kiều
- Lời kể, ngôi kể có sự chuyển đổi tự nhiên từ khách quan sang chủ quan- như là chính Kiều đang bày tỏ nỗi lòng mình. Cách kể gây ấn tượng mạnh hơn.
- Nhịp thơ biến đổi, đang từ 2/2/2 hoặc 4/4 (nhịp chẵn, đều đặn chuyển sang 3/3- nhịp lẻ): Khi tỉnh rượu/ lúc tàn canh; hoặc 2/4/2 (chẵn không đều): Giật mình, mình lại thương mình/ xót xa.
- Các điệp từ: mình ( 3 lần), sao (4 lần), khi…
- Câu hỏi tu từ kết hợp với câu cảm.
- Cụm từ Bướm chán ong chường ( sáng tạo)
- các đối xứng trong từng cụm từ, trong từng câu là phép đối trong các câu thơ nối tiếp nhau: khi sao…giờ sao…
Lời thơ như lời độc thoại nội tâm của nhân vật, trực tiếp phơi mở tâm trạng của nàng Kiều một cách cụ thể và chân thực. Đó là tâm trạng xót thương cho bản thân mình, số phận mình. Càng nghĩ đến quá khứ gần, đến cuộc sống êm đềm, phong lưu, nề nếp trước đây, càng ngơ ngác, đau xót, không hiểu vì sao có thể thay đổi thân phận nhanh như vậy. Đau xót, thương thân và bất lực. Nhịp thơ nhanh hơn, gấp gáp, dồn dập hơn thể hiện tâm trạng sóng cồn liên miên không dứt, nhức nhối trong trái tim người thiếu nữ bất hạnh.
Nếu Bướm lả ong lơi ở trên mới chỉ là cái khách quan bên ngoài- chỉ là tâm trạng chán chường, mệt mỏi, ghê sợ chính bản thân mình của nhân vật khi bị đẩy vào cuộc sống nhơ nhớp. Từ Xuân trong câu thơ không chỉ mùa xuân, không chỉ tuổi trẻ, không chỉ vẻ đẹp, không chỉ sức trẻ…mà chỉ hạnh phúc, niềm vui hưởng hạnh phúc lứa đôi. Trong cuộc sống làm vợ khắp người ta, Kiều chỉ thấy nhục nhã, trơ lì và vô cảm.
III- TỔNG KẾT
1.Nội dung: đoạn trích thể hiện được nét đẹp trong phẩm chất của nàng Kiều- giàu lòng tự trọng.
2. Nghệ thuật: miêu tả tâm lí nhân vật bậc thầy